Verkeersdoodslag w Belgii: nowe przestępstwo, czysta symbolika czy też poważniejsze konsekwencje?
W wyniku ostatnich zmian w kodeksie karnym ryzyko karne w takich sprawach znacznie wzrosło. Federalna minister sprawiedliwości Annelies Verlinden przedstawiła bowiem nowy projekt ustawy, który został już przyjęty przez Izbę Reprezentantów. Przepis ten wejdzie w życie 8 kwietnia 2026 r. wraz z nowym kodeksem karnym.
Obecny kodeks karny stanowi, że osoba, która nieumyślnie spowodowała śmierć innej osoby w wypadku drogowym, podlega karze pozbawienia wolności od trzech miesięcy do pięciu lat oraz grzywnie w wysokości od 50 do 2000 euro (art. 419 ust. 2).
Nowy kodeks karny z 2024 r. stanowi, że osoba, która spowodowała śmierć innej osoby z powodu poważnego braku ostrożności lub staranności, podlega karze drugiego stopnia (kara pozbawienia wolności do 3 lat) (art. 106). Ponadto kodeks karny przewiduje również szczególną karę za „śmiertelne wypadki drogowe” (art. 107). Od tej pory może to być karane karą poziomu 3 (kara pozbawienia wolności do 5 lat). Spowodowanie śmierci innej osoby w wypadku drogowym stanowi zatem okoliczność obciążającą.
Początkowo ustawodawca uznał, że dokładna przyczyna wypadku drogowego nie ma decydującego znaczenia dla określenia odpowiedniego wymiaru kary. Projekt ustawy pani Verlinden ma na celu zmianę tego stanu rzeczy poprzez wprowadzenie nowego artykułu 107/1 do kodeksu karnego.
Co się teraz zmieni?
Po pierwsze zmienia się terminologia. W przypadkach określonych w art. 107/1 nowego kodeksu karnego nie mówi się już o wypadku drogowym ze skutkiem śmiertelnym, ale o „zabójstwie w ruchu drogowym”. Ta zmiana pojęcia ma na celu zwiększenie świadomości uczestników ruchu drogowego, ale także zwrócenie większej uwagi na rodziny ofiar wypadków drogowych. W tym sensie zmiana ta ma niewątpliwie charakter symboliczny.
Ponadto artykuł przewiduje dodatkowe zaostrzenie kary do poziomu 4 (kara pozbawienia wolności od 5 do 10 lat), jeżeli czynowi towarzyszy poważne naruszenie przepisów ruchu drogowego. Poprzez zaostrzenie kary ustawodawca pragnie podkreślić, że każdy, kto uczestniczy w ruchu drogowym i poprzez swoje zachowanie może mieć potencjalnie duży wpływ na życie i integralność fizyczną innych uczestników ruchu drogowego, ponosi szczególną odpowiedzialność.
Poważne wykroczenia drogowe, które uzasadniają zaostrzenie kary, to:
- naruszenia czwartego stopnia
- przejeżdżanie na czerwonym świetle
- jazda z telefonem komórkowym w ręku
- przekroczenie prędkości o ponad 40 kilometrów na godzinę lub o ponad 30 kilometrów na godzinę w obszarze zabudowanym, w strefie 30, w pobliżu szkoły, na terenie gospodarstwa lub osiedla mieszkaniowego
- prowadzenie pojazdu bez wymaganego prawem prawa jazdy lub prowadzenie pojazdu z prawem jazdy, które zostało cofnięte, unieważnione, zawieszone lub zatrzymane (z wyjątkiem praw jazdy, których okres ważności upłynął mniej niż 1 rok temu)
- prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości lub w podobnym stanie pod wpływem narkotyków
- jazda z prawem jazdy ważnym wyłącznie dla pojazdów wyposażonych w blokadę alkoholową, podczas gdy pojazd nie jest wyposażony w blokadę alkoholową.
W dniu 8 kwietnia 2026 r. artykuły te wejdą w życie wraz z nowym kodeksem karnym.
Dla kierowców, którzy mają do czynienia z taką sprawą, dokładna analiza akt karnych będzie miała tym większe znaczenie. Dowody poważnego wykroczenia drogowego w połączeniu z wypadkiem śmiertelnym będą musiały zostać poddane szczególnie krytycznej analizie. Ma to bowiem znaczący wpływ na ostateczny wymiar kary. Dlatego też terminowe i specjalistyczne doradztwo prawne zyskuje jeszcze większe znaczenie.
W razie pytań prosimy o kontakt.
